RadcaPrawnyWielkopolski.pl
Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
             
STRONA GŁÓWNA DODAJ KANCELARIĘ O SERWISIE O OIRP MEDIA O SERWISIE KONTAKT POMOC

Kryteria wyszukiwania

Nazwisko, nazwa, miasto, ulica


Wybierz miasto:


Wybierz dzielnicę:


Wybierz ulicę:


Wybierz zakres prawa:



Słownik prawny


Akt oskarżenia
Pismo procesowe uprawnionego oskarżyciela skierowane do sądu, żądające orzeczenia o winie i karze. Zawiera wskazanie sprawcy przestępstwa, opis zarzucanego mu czynu i uzasadnienie oskarżenia. Akt oskarżenia oskarżyciela publicznego kończy postępowanie przygotowawcze i przedstawia się go sądowi wraz z aktami sprawy.

Alibi
Środek dowodowy (każdego rodzaju) świadczący o tym, że dana osoba nie mogła dopuścić się zarzucanego czynu.

Alimentacyjny obowiązek
Jest to obowiązek dostarczenia środków utrzymania (celem zaspokojenia normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci np. pożywienia, ubrania, opału itp.), a w miarę potrzeby także środków wychowania (powinność starań o zdrowie uprawnionego, jego rozwój fizyczny i umysłowy, wykształcenie) obciążający co do zasady krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Może on dotyczyć także innych osób bliskich np. ojca wobec dziecka pozamałżeńskiego, ojczyma i macochy wobec pasierba. Zakres świadczeń alimentacyjnych jest uzależniony od usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości osoby zobowiązanej.

Apelacja
Jest to środek kontroli orzeczeń (wszystkich wyroków i postanowień orzekających co do istoty sprawy) sądu pierwszej instancji zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych.

Aresztowanie tymczasowe
To pozbawienie wolności oskarżonego (lub podejrzanego, któremu przedstawiono zarzuty w postępowaniu przygotowawczym) na podstawie postanowienia sądu. Aresztowanie ma na celu zabezpieczenie prawidłowego przebiegu postępowania sądowego i może być stosowane tylko, jeśli zachodzą przyczyny wyraźnie wskazane w prawie. Aresztowania można dokonać na ściśle oznaczony czas.

Asesor
W dawnej Polsce osoba pełniąca określone funkcje w sądzie oraz na sejmiku. Także tytuł sędziów sądu nadwornego, marszałkowskiego i sejmowego. W chwili obecnej asesor to urzędnik prokuratury, sądu lub notariatu, który odbył aplikację i nie uzyskał nominacji.

Bigamia
przestępstwo polegające na tym, że osoba pozostająca już w związku małżeńskim zawiera nowe małżeństwo.

Błąd
Wprawie cywilnym jest to wada oświadczenia woli, która pociąga za sobą możliwość uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć.
Ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej (art. 84 kodeksu cywilnego).

Cesja
Przelew wierzytelności - polega na tym, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 kodeksu cywilnego).

Conditio sine qua non
Oznacza warunek bez którego nie. Odnosi się do koniecznego i niezbędnego działania, stanu lub składnika.

Czas popełnienia przestępstwa
Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał działania do którego był zobowiązany.

Czyn
Działanie z którym norma prawna łączy określony skutek prawny, niezależnie od tego czy wola osoby działającej była skierowana na jego wywołanie.

Czyn bezprawny
Wszelkie działania podjęte wbrew zakazowi wynikającemu z normy prawnej, lub zaniechania wykonania obowiązku działania , z którymi ustawa wiąże niekorzystne dla działającego skutki prawne.

Czyn zabroniony
Zachowanie (działanie albo zaniechanie) o znamionach określonych w ustawie karnej.

Czynność prawna
To zdarzenie, które jest wyrazem woli człowieka i zmierza do wywołania skutków prawnych. Czynnością prawną jest np. zawarcie umowy albo sporządzenie testamentu. Czynność prawna może być dokonana tylko przez osobę posiadającą zdolność do czynności prawnych.

Czyny nieuczciwej konkurencji
Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym.

Dane osobowe
Pierwsze imię, nazwisko, data urodzenia, adres zamieszkania, numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz numer ewidencyjny PESEL lub numer paszportu bądź innego dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego.

Dług
Jest to obowiązek spełnienia jakiegoś świadczenia na rzecz innej osoby. Długiem jest zatem wszystko to, czego może od zobowiązanego (dłużnika) żądać osoba uprawniona (wierzyciel): zapłata sumy pieniężnej; pomalowanie pokoju; zwrot rzeczy. Dług może wynikać z zawartej umowy (np. umowa sprzedaży gdzie kupujący ma obowiązek zapłaty ceny, a sprzedający – wydania przedmiotu), ale także z orzeczenia sądu, decyzji administracyjnej, wyrządzonej komuś szkody.

Dłużnik
1.Osoba zobowiązana do spełnienia świadczenia na rzecz innej osoby (wierzyciela) na podstawie łączącego je stosunku zobowiązaniowego (np. kupujący jest dłużnikiem sprzedawcy, gdyż ma obowiązek zapłaty ceny z tytułu umowy sprzedaży);
2.Strona postępowania egzekucyjnego (osoba wskazana jako dłużnik w tytule wykonawczym, czyli w orzeczeniu sądu lub innym dokumencie zaopatrzonym w klauzulę wykonalności).

Dłużnik alimentacyjny
Osoba zobowiązana do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, wobec której egzekucja jest bezskuteczna.

Dobra wiara
Przekonanie danego podmiotu - usprawiedliwione okolicznościami - iż podjętego przez niego działanie bądź jego zaniechanie jest zgodne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Dokument
W rozumieniu kodeksu karnego każdy przedmiot lub zapis na komputerowym nośniku informacji, z którym jest związane określone prawo albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.

Dokument tożsamości
To dokument urzędowy stwierdzający tożsamość osoby. Podstawowe dane zawarte w takim dokumencie to: nazwisko i imiona osoby, data urodzenia, płeć, numer identyfikacyjny (np. PESEL). Może również zawierać: nazwisko rodowe, imiona rodziców, miejsce urodzenia, adres zameldowania, wzrost, kolor oczu i inne. W Polsce podstawowymi dokumentami tożsamości są: dowód osobisty, paszport.

Dopozwanie
Gdy po stronie pozwanej w procesie występuje tzw. legitymacja grupowa wielu podmiotów, a mimo to, nie wszystkie te osoby zostały objęte pozwem, pomimo, iż nie było przeszkód, by powództwo zostało wytoczone także przeciwko nim. Z dopozwaniem więc mamy do czynienia w opisanej sytuacji, kiedy to sąd - na wniosek powoda - wzywa osoby nie objęte pozwem do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanych.

Dowód
Jest to pewna informacja o określonym fakcie czy zdarzeniu będącym przedmiotem udowodnienia. Dowody dzielimy na pierwotne i pochodne (kryterium bliskości źródła dowodu), dowody osobowe i rzeczowe (kryterium pochodzenia dowodu), dowody bezpośrednie i pośrednie.

Dział spadku
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. We wniosku o dział spadku należy powołać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz spis inwentarza, jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują. Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu. W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy. Współspadkobiercy powinni podać sądowi swój wiek, zawód, stan rodzinny oraz dane co do swych zarobków i majątku, a także zarobków i majątku małżonka, wyjaśnić, w jaki sposób korzystali ze spadku dotychczas, jak również podać inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, co każdy ze współspadkobierców ma otrzymać ze spadku. Jeżeli przedmiotem działu jest gospodarstwo rolne, współspadkobiercy powinni w szczególności podać dane dotyczące okoliczności przewidzianych w art. 214 kodeksu cywilnego. Na żądanie uczestnika działu, zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie, sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, albo sądowi rejonowemu, w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy.

Dzieło (umowa)
Jest to umowa, w której występują dwie strony: zamawiający i przyjmujący zamówienie. Przyjmujący zamówienie, zawierając umowę o dzieło, zobowiązuje się do wykonania oznaczonego w umowie dzieła. Zamawiający natomiast zobowiązuje się do zapłaty wynagrodzenia przyjmującemu. Wysokość wynagrodzenia za wykonanie dzieła można określić w różnoraki sposób (np. tylko przez wskazanie podstaw do jego ustalenia). Materiałów na wykonanie dzieła może dostarczyć zarówno przyjmujący zamówienie, jak i zamawiający. Jeżeli materiałów na wykonanie dzieła dostarcza zamawiający, przyjmujący zamówienie powinien ich użyć w sposób odpowiedni, a także powinien złożyć rachunek zamawiającemu i zwrócić mu nie zużytą część tych materiałów. (art. 627 i n. Kodeksu cywilnego).

Dzierżyciel
Osoba, która faktycznie włada rzeczą za kogoś innego.

Egzekutor
W postępowaniu egzekucyjnym w administracji pracownik organu egzekucyjnego wyznaczony do dokonywania czynności egzekucyjnych.

Ekspertyza
Zespół czynności badawczych wymagających specjalistycznych wiadomości, a zatem wykonywana jest przez biegłego (czyli specjalistę w danym zakresie), najczęściej na polecenie organów procesowych (policji, prokuratury, sądu). Wnioski przedstawione są w opinii biegłego, która to opinia może być dowodem w postępowaniu.

Europejski Tytuł Egzekucyjny
Orzeczenia sądów państw członkowskich Unii Europejskiej, ugody zawarte przed takimi sądami lub zatwierdzone przez takie sądy oraz dokumenty urzędowe sporządzone w państwach członkowskich Unii Europejskiej, opatrzone w tych państwach zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego, są tytułami egzekucyjnymi i podlegają wykonaniu w Polsce po nadaniu klauzuli wykonalności. Tytułom egzekucyjnym, o których mowa powyżej, klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika, a jeżeli tej właściwości nie można ustalić - sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja.

Expressis verbis
(łac.) dobitnie, wyraźnie; bez ogródek, w znaczeniu kolokwialnym przyjmuje się jako synonim "dosłownie".

Factoring
Jest zobowiązaniem, w którym pojawiają się trzy podmioty: faktor, faktorant i odbiorca towaru. Faktorant przekazuje towar (wraz z fakturą) odbiorcy towaru. Następnie faktor nabywa krótkoterminową wierzytelność pieniężną, związaną z obrotem handlowym, przed terminem jej płatności (płaci faktorantowi w miejsce odbiorcy towaru). Potrąceniu ulega opłata na rzecz faktora bez przejęcia ryzyka wypłacalności dłużnika lub z przejęciem takiego ryzyka.

Finanse publiczne
Finanse publiczne to procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem. Fundusze publiczne gromadzone są przy tym na zasadzie przymusu i przeznaczone na zaspokajanie potrzeb publicznych.

Forma czynności prawnej
Istnieje kilka rodzajów form czynności prawnych w prawie cywilnym - forma ustna, forma pisemna, oraz formy szczególne: forma pisemna z poświadczonymi podpisami, forma pisemna z datą pewną, forma aktu notarialnego. Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna (np. przeniesienie własności nieruchomości). Nie dotyczy to jednak wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej. Forma pisemna bez zastrzeżenia rygoru nieważności ma rygor dowodowy. Czynność prawna obejmująca rozporządzenie prawem, którego wartość przenosi dwa tysiące złotych, jak również czynność prawna, z której wynika zobowiązanie do świadczenia wartości przenoszącej dwa tysiące złotych, powinna być stwierdzona pismem. Czynności prawne mogą być zawierane na podstawie umów ustnych (np. umowa sprzedaży biletu w kiosku).

Fundacja
Osoba prawna ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska i zabytków. Realizacja wskazanych powyżej celów oparta jest na majątku przekazanym przez fundatora. Szczególnym przypadkiem jest fundacja non profit czyli taka która nie jest nastawiona na osiąganie zysku w ramach prowadzonej działalności.

Gwałt
Przestępstwo polegające na doprowadzeniu przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem innej osoby do obcowania płciowego.

Gwarancja
Jeżeli kupujący otrzymał dokument gwarancyjny co do jakości rzeczy sprzedanej od sprzedawcy to w razie wątpliwości co do treści umowy wystawca dokumentu (gwarant) jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w gwarancji. Jeżeli w gwarancji nie zastrzeżono innego terminu, termin wynosi jeden rok licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Można zastrzec w gwarancji, że obejmować ona będzie tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w sprzedanej rzeczy.

Hipoteka
Jest to jedno z tzw. praw zastawniczych (obok zastawu). Ograniczone prawo rzeczowe, które służy "rzeczowemu" zabezpieczeniu wierzytelności pieniężnych. Hipoteka nie może istnieć bez wierzytelności, którą zabezpiecza. Przedmiotem obciążenia może być tylko indywidualnie oznaczona nieruchomość. Ustanawia się ją w formie aktu notarialnego, konieczny jest także wpis do księgi wieczystej. Jeżeli dłużnik, który dla zabezpieczenia zaciągniętego długu ustanawia na swojej nieruchomości hipotekę nie wywiąże się z tego zobowiązania, wierzytelność jest realizowana w drodze postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel ma prawo zaspokojenia swojej wierzytelności z kwoty uzyskanej w tym trybie.
Jeżeli dłużnik spłaci swoją wierzytelność, bądź wygaśnie ona z innego powodu, hipoteka wygasa.

Identyfikacja
Oznacza ustalenie, stwierdzenie tożsamości. Identyfikować to tyle co rozpoznawać, ustalać tożsamość.

Immunitet prokuratorski
Zakaz pociągnięcia prokuratora do odpowiedzialności karnej sądowej oraz administracyjnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego, a także zatrzymania bez zgody przełożonego dyscyplinarnego (za wyjątkiem zatrzymania na gorącym uczynku). Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej składa rzecznik dyscyplinarny. Za wykroczenie prokurator odpowiada dyscyplinarnie.

Indos
Jest to jeden ze sposobów przenoszenia praw i stosuje się go w odniesieniu do dokumentów szczególnego rodzaju (papierów wartościowych na zlecenie, np. weksla, czeku, akcji). Jest pisemnym oświadczeniem składanym na dokumencie i musi obejmować przynajmniej nazwisko osoby zbywającej prawa z dokumentu.

Indosant
To osoba, która poprzez indos przenosi prawa z weksla (czeku) na inną osobę.

Indosatariusz
To osoba, na której rzecz przeniesiono prawa z weksla.

Intercyza
Umowa pomiędzy małżonkami, której celem jest odmienne niż ustawowe uregulowanie stosunków majątkowych małżeńskich. Ustawowo przewidziany jest ustrój wspólności majątkowej obejmującej dorobek małżonków (czyli przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich). Małżonkowie mogą na przykład ten ustrój wyłączyć wprowadzając ustrój rozdzielności majątkowej.

Interes prawny
Obiektywnie istniejąca konieczność ochrony prawnej określonych dóbr. Interes ten powinien charakteryzować się tym, iż jest konkretny i indywidualny. Interes ten chroniony jest prawem powszechnie obowiązującym. Tytułem przykładu wskazać należy, iż interes prawny ma osoba wywłaszczona w zwrocie nieruchomości.
Interes społeczny (publiczny) mogący służyć za narzędzie kształtowania sytuacji jednostki, jest interesem dającym się potencjalnie odnieść do wielu niezindywidualizowanych adresatów traktowanych jako wspólny podmiot. Interes społeczny sprzyjać ma realizacji interesu indywidualnego, a nie odwrotnie. W sytuacji sprzecznych interesów o tyle można obarczyć nowymi obowiązkami lub ograniczyć dotychczasowe prawa obywateli, o ile potrzebne to jest państwu lub samorządom terytorialnym do zapewnienia powodzenia realizacji celów ustalonych ze względu na tych obywateli.

Interes publiczny
Jest czynnikiem zewnętrznym w stosunku do pewnej grupy społecznej, czynnikiem ocennym, wartościującym wobec działań administracji. Wyznacza on zakres możliwości ingerencji administracji w stosunki społeczne, gospodarcze oraz prawa i wolności obywateli. Wskazuje też granicę możności dowolnego zachowania się podmiotów administrowanych. Interes publiczny jest nieostrym pojęciem normatywnym; stanowi element systemu prawnego i wpływa na podejmowane przez administrację działania. Na wykładnię tego pojęcia mają wpływ czynniki zewnętrzne, polityczne, społeczne, gospodarcze i konkretyzuje je sytuacja. Decentralizacja władzy, jako zrzeczenie się odpowiedzialności publicznoprawnej administracji rządowej za wykonywanie części zadań publicznych na rzecz podmiotów spoza administracji rządowej, powoduje „rozwarstwienie” interesu publicznego. Ze względu na upodmiotowienie społeczności lokalnych należy przyjąć koncepcję odrębności interesu lokalnego od interesu państwa. Nie można bezdyskusyjnie stosować reguły interpretacyjnej wskazującej nadrzędność interesu publicznego nad interesem indywidualnym, choć przepisy w pewnych wypadkach przedkładają interes publiczny nad interes indywidualny (np. wywłaszczenie nieruchomości, które możliwe jest wyłącznie na enumeratywnie wyliczone w ustawie cele) . Organy administracji w trakcie załatwianie spraw indywidualnych związane są zasadą ważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).

Interwencja główna i uboczna
Kto występuje z roszczeniem o rzecz lub prawo, o które sprawa toczy się pomiędzy innymi osobami, może aż do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji wytoczyć powództwo o tę rzecz lub prawo przeciwko obu stronom przed sąd, w którym toczy się sprawa (tzw. interwencja główna). Kto ma interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na korzyść jednej ze stron, może w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji przystąpić do tej strony (interwencja uboczna). Wstąpienie swe do sprawy interwenient uboczny powinien zgłosić w piśmie, w którym poda, jaki ma interes prawny we wstąpieniu i do której ze stron przystępuje. Pismo to należy doręczyć obu stronom. Interwenient uboczny może ze wstąpieniem do sprawy połączyć dokonanie innej czynności procesowej. Każda ze stron może zgłosić opozycję przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego, jednakże nie później niż przy rozpoczęciu najbliższej rozprawy. Sąd oddali opozycję po przeprowadzeniu co do niej rozprawy, jeżeli interwenient uprawdopodobni, że ma interes prawny we wstąpieniu do sprawy. Mimo wniesienia opozycji interwenient uboczny bierze udział w sprawie, dopóki orzeczenie uwzględniające opozycję nie stanie się prawomocne. W razie prawomocnego uwzględnienia opozycji czynności interwenienta ubocznego uważane będą za niebyłe. Interwenient uboczny jest uprawniony do wszelkich czynności procesowych dopuszczalnych według stanu sprawy. Nie mogą one jednak pozostawać w sprzeczności z czynnościami i oświadczeniami strony, do której przystąpił.

Jurysdykcja
Słowo pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od dwóch słów: iuris - prawa i dico - mówię, co łącznie oznacza orzekam o prawie. Wyraz ten oznacza zdolność sądu do orzekania w danej sprawie. Istnieje jurysdykcja krajowa, zagraniczna itp.

Kapitał zakładowy (akcyjny)
Jest to kwotowo wskazana w umowie spółki z oo. (statucie spółki akcyjnej) suma pieniężna, która stanowi początkowy majątek spółki. Musi być wyrażona w walucie polskiej. Jest sumą wszystkich udziałów (akcji). Minimalny kapitał zakładowy w spółce z o.o. wynosi 5.000 zł, natomiast minimalny kapitał akcyjny to 100.000 zł.

Kapitał zapasowy / rezerwowy
W spółce akcyjnej na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Do kapitału zapasowego należy przelewać również nadwyżki, osiągnięte przy emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej, a pozostałe - po pokryciu kosztów emisji akcji. Do kapitału zapasowego wpływają także dopłaty, które uiszczają akcjonariusze w zamian za przyznanie szczególnych uprawnień ich dotychczasowym akcjom, o ile te dopłaty nie będą użyte na wyrównanie nadzwyczajnych odpisów lub strat. Statut może przewidywać również tworzenie innych kapitałów na pokrycie szczególnych strat lub wydatków (tzw. kapitały rezerwowe). O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga walne zgromadzenie; jednakże części kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym. Jeżeli natomiast bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz jedną trzecią kapitału zakładowego, zarząd obowiązany jest niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie celem powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki.

Kara łączna
Wymierzana jest wówczas, gdy sprawca popełnił dwa albo więcej przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary zasadnicze tego samego rodzaju. Kara łączna nie może być niższa od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa i nie może przekroczyć sumy kar wymierzonych, jak również górnej granicy danego rodzaju kary.

Kara umowna
Karą umowną jest zastrzeżenie dokonane w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.

Kasacja
W postępowaniu sądowym (zarówno cywilnym, jak i karnym) środek odwoławczy kierowany do Sądu Najwyższego. W postępowaniu cywilnym kasacja przysługuje od wydanego przez sąd II instancji wyroku. Wniesienie kasacji jest bezpośrednio dostępne dla stron, ale jest objęte przymusem adwokackim. Jednak zaskarżenie orzeczenia sądu II instancji skargą kasacyjną nie jest przewidziane dla kontroli trafności ustaleń faktycznych, a dla kontroli prawidłowości stosowania przez sądy prawa. W postępowaniu karnym kasacja może być wniesiona przez stronę od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Strona, która nie zaskarżyła orzeczenia sądu pierwszej instancji, nie może wnieść kasacji od orzeczenia sądu odwoławczego, jeżeli orzeczenie sądu pierwszej instancji utrzymano w mocy lub zmieniono na jej korzyść.

Klauzula abuzywna
Takie postanowienie umowne, które jest objęte domniemaniem sprzeczności z prawem; dotyczy zwłaszcza umów konsumenckich.

Klauzula wykonalności
To - ujmując sprawę w dużym uproszczeniu - pieczęć, którą sąd przybija na odpisie wyroku, aby potwierdzić, że jest on wykonalny. Bez takiej klauzuli nie jest możliwe dochodzenie przymusowego wykonania wyroku przez komornika sądowego. Dlatego, jeśli w naszej sprawie zapadło korzystne orzeczenie, to zanim udamy się do komornika musimy jeszcze napisać do sądu dodatkowy wniosek o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności. Sąd nada klauzulę tylko w ściśle określonych wypadkach, w szczególności jeśli wyrok jest prawomocny, co zazwyczaj wiąże się z sytuacją, kiedy nikt go nie zaskarżył i minął już termin do zaskarżenia albo jeśli od wyroku nie przysługują już żadne środki zaskarżenia. Warto podkreślić, że klauzulę wykonalności może uzyskać nie tylko wyrok sądowy, ale każdy tytuł egzekucyjny (np. bankowy tytuł egzekucyjny). Jeśli jest to tytuł egzekucyjny inny niż wyrok, to może on podlegać egzekucji komorniczej bez konieczności wszczynania konwencjonalnej sprawy sądowej. Jaki sąd nadaje klauzulę wykonalności? Tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu nadaje klauzulę wykonalności sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczy. Sąd drugiej instancji nadaje klauzulę, dopóki akta sprawy w sądzie tym się znajdują; nie dotyczy to jednak Sądu Najwyższego. Tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego oraz innym tytułom klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Jeżeli tej właściwości nie można ustalić, klauzulę nadaje sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja, a gdy wierzyciel zamierza wszcząć egzekucję za granicą - sąd rejonowy, w którego okręgu tytuł został sporządzony. Nakazowi zapłaty nadaje klauzulę wykonalności sąd, który go wydał. Nakazowi zapłaty wydanemu przez referendarza sądowego klauzulę wykonalności nadaje sąd, przed którym wytoczono powództwo. W jakim czasie sąd rozpoznaje wniosek o nadanie klauzuli wykonalności? Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia jego złożenia. Kiedy klauzula wykonalności jest nadawana bez wniosku? Tytułowi wydanemu w postępowaniu, które zostało lub mogło być wszczęte z urzędu, sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. Nakazowi zapłaty sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się.

Komandytariusz
Taki wspólnik spółki komandytowej, którego odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej. Jeżeli suma komandytowa zostanie wniesiona do spółki, komandytariusz wolny jest od odpowiedzialności w granicach wkładu.

Komandytowa spółka
Jest to taka spółka osobowa, która wymaga, aby przynajmniej jeden ze wspólników (komplementariusz) odpowiadał wobec wierzycieli spółki całym swoim majątkiem. Spółka ta wymaga także istnienia co najmniej jednego wspólnika, którego odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości wniesionego wkładu (komandytariusz).

Komercjalizacja
To przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę kapitałową (czyli spółkę akcyjną lub w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością). Jest to pierwszy etap prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Komercjalizacja uregulowana jest w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Koncesja
Jest to pozwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej ściśle określonej w tym pozwoleniu, pod kontrolą organu administracji. Koncesja jest wydawana przez najwyższe organy administracji państwowej (ministrów, szefów urzędów centralnych) i określa warunki pod jakimi działalność może być wykonywana i czas, na jaki koncesja jest udzielona. Koncesje wydawane są po to, żeby zapewnić należyte prowadzenie działalności w dziedzinach bardzo istotnych dla społeczeństwa, np. handlu bronią; budowy autostrad; transportu morskiego i lotniczego; obrotu lekami.

Konsument
Za konsumenta uważa się osobę, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio nie związanym z działalnością gospodarczą.

Konwersja długu
Może być rozumiana dwojako - po pierwsze jest to dobrowolna zmiana samej formy spłaty długu (np. przy długach przedawnionych dług zostaje zmieniony na udział wierzyciela w majątku dłużnika), po drugie polega na tym, że dawne warunki pożyczki (np. dotyczące oprocentowania) zamieniane są za zgoda wierzyciela na inne, z reguły korzystniejsze dla dłużnika. Celem takiego zabiegu jest z reguły dążenie dłużnika od obniżenia kosztów obsługi długu.

Kryminalistyka
Nauka, która zajmuje się analizowaniem i doskonaleniem sposobów prowadzenia śledztwa. Wyróżnia się w jej obrębie kilka działów - po pierwsze technikę kryminalistyczną - badanie śladów przestępstw, identyfikacja narzędzi użytych w trakcie popełnienia przestępstwa (np. daktyloskopia, podoskopia, medycyna sądowa), a także sposoby ich zabezpieczania. Po drugie wyróżnia się taktykę kryminalistyczną (metody prowadzenia śledztwa, doskonalenie tych metod przez analizę działań sprawców).

Księgi podatkowe
Księgi rachunkowe, podatkowa księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci.

Kuratela
Jest to instytucja, którą ustanawia się dla osób, które potrzebują pomocy w prowadzeniu swoich spraw - głównie majątkowych, ale nie spełniają przesłanek, aby podlegać opiece (nie wymagają opieki osobistej - np. ubezwłasnowolnieni częściowo, ułomni fizycznie niezdolni do podjęcia pewnych działań prawnych). Kuratela może być ustanowiona zarówno dla osób fizycznych, jak i prawnych (np. w przypadku, gdy nie może prowadzić swoich spraw z braku organów upoważnionych do jej reprezentowania).

Leasing
Jest to umowa, w której występują trzy podmioty - finansujący (działający w zakresie swego przedsiębiorstwa), zbywca (ściśle oznaczony podmiot, od którego nabywa się rzecz) oraz korzystający. Umowa leasingu polega na tym, że finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i następnie oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony. Ze swojej strony korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Umowa leasingu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. (art. 709[1] i n. KC)

Miejsce zamieszkania
To miejscowość (nie: dokładny adres), w której człowiek przebywa na stałe (mieszka) i gdzie odbywa się większość jego zajęć.

Mienie
Własność i inne prawa majątkowe.

Mikroprzedsiębiorca
Przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 mln euro.

Młodociany
(W prawie pracy) w rozumieniu kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat. Dla młodocianego kodeks przewiduje pewne udogodnienia.

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym
Postępowanie nakazowe stanowi wyjątkowo prostą ścieżkę dochodzenia roszczeń pieniężnych albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, którą zastrzeżono dla sytuacji, gdy powód zgłosił w pozwie wniosek o rozpatrzenie sprawy w tego rodzaju postępowaniu odrębnym (art. 484[1] § 2 k.p.c.), a ponadto okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu, wyjątkowo wiarygodnymi rodzajami dowodów, o których mowa poniżej. Wydając nakaz zapłaty sąd orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty (art. 491 § 1 k.p.c.). Aby uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie muszą zostać udowodnione dołączonym do pozwu:
1) dokumentem urzędowym,
2) zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem,
3) wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,
4) zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym.
Sąd wydaje również nakaz zapłaty: - przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. Zakładając, że w konkretnym wypadku podjęcie obrony jest celowe, przedsiębiorca, który otrzymał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym powinien sporządzić zarzuty od nakazu zapłaty. Pismo zawierające zarzuty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty. Dopiero w razie prawidłowego wniesienia zarzutów przewodniczący wyznacza rozprawę (art. 495 § 1 k.p.c.). Sąd odrzuca zarzuty wniesione po upływie terminu, nieopłacone lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zarzuty, których braków pozwany nie usunął w terminie (art. 494 § 1 k.p.c.).

Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym
Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydaje się, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego, a w innych sprawach, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty przewodniczący wyznacza rozprawę, chyba że sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Nakaz zapłaty nie może być wydany, jeżeli według treści pozwu: 1) roszczenie jest oczywiście bezzasadne; 2) przytoczone okoliczności budzą wątpliwość; 3) zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego; 4) miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju. W nakazie zapłaty nakazuje się pozwanemu, żeby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia tego nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł sprzeciw do sądu. Pozwanemu doręcza się nakaz zapłaty wraz z pozwem i pouczeniem o sposobie wniesienia sprzeciwu oraz o skutkach niezaskarżenia nakazu.

Należyta staranność
Staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Naruszenie posiadania
Zgodnie z art. 222 § 1 kodeksu cywilnego właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą (roszczenie windykacyjne). Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń (roszczenie negatoryjne). Powyżej wskazane roszczenia właściciela nie ulegają przedawnieniu, jeżeli dotyczą nieruchomości. Zgodnie z art. 478 kodeksu postępowania cywilnego, w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. W sprawach o naruszenie posiadania powództwo wzajemne nie jest dopuszczalne.

Naruszenie praw autorskich
Zgodnie z art. 1 obowiązujące w Polsce ustawy Prawo autorskie, przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. Natomiast opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego. Kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom rozpowszechnia cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Natychmiastowa wykonalność wyroku
Sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli: 1) zasądza alimenty - co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych przed wniesieniem powództwa za okres nie dłuższy niż za trzy miesiące; 2) zasądza roszczenie uznane przez pozwanego; 3) wyrok uwzględniający powództwo jest zaoczny. Sąd może nadać wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza należność z wekslu, czeku, warrantu, rewersu, dokumentu urzędowego lub dokumentu prywatnego, którego prawdziwość nie została zaprzeczona, oraz jeżeli uwzględnia powództwo o naruszenie posiadania. Sąd może również na wniosek nadać wyrokowi nadającemu się do wykonania w drodze egzekucji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyby opóźnienie uniemożliwiało lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę. Sąd może uzależnić natychmiastową wykonalność wyroku od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia. Zabezpieczenie może polegać również na wstrzymaniu wydania powodowi rzeczy odebranych pozwanemu lub sum pieniężnych po ich wyegzekwowaniu albo na wstrzymaniu sprzedaży zajętego majątku ruchomego.

Nawiązka
Instytucja prawa karnego, środek karny, o charakterze represyjno-odszkodowawczym, przekazywana na konkretny cel, stosowana z reguły obok kary zasadniczej. Nawiązkę można orzec w razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia.

Niedbalstwo rażące
(jedna z postaci winy nieumyślnej, podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym) sprawca ma świadomość, że jego zachowanie spowoduje powstanie określonych skutków, lecz bezpodstawnie sądzi, że ich uniknie.

Nieletni
To określenie używane w prawie karnym. Oznacza osobę, która w chwili popełnienia czynu nie ukończyła 17 lat (ale ukończyła 13). Nieletni sprawcy przestępstw ponoszą odpowiedzialność na innych zasadach niż sprawcy dorośli, ponieważ ważniejszym celem niż ukaranie jest wychowanie nieletnich.

Nieograniczony obowiązek podatkowy
Oznacza, że opodatkowaniu w Polsce podlegają wszelkie dochody podatnika niezależnie od terytorialnego źródła.

Niepodatkowe należności budżetowe
Niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.

Nieruchomość
Takim mianem określa się: grunty, budynki albo wydzielone części budynków na stałe związanych z gruntem, jeżeli są wyodrębnione i są (albo mogą być) czyjąś własnością.

Nieuczciwa konkurencja
Zgodnie z art. 3 polskiej ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym.

Nowelizacja
Jest to zmiana obowiązującego aktu normatywnego przez nowy akt normatywny. Najczęściej nowelizuje się ustawy (rozporządzenia nowelizuje się bardzo rzadko, częściej bowiem wydaje się nowe, które uchylają poprzednie).

Obiekt budowlany
To w rozumieniu prawa budowlanego: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury.

Obligacja
To papier wartościowy emitowany w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatariusza) oraz zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym; emitent odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wynikające z obligacji.

Obowiązek podatkowy
Jest to wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Obywatelstwo
Jest to więź prawna, która łączy państwo i określoną osobę. Mają oni wobec siebie wzajemnie prawa i obowiązki, np. obywatel ma obowiązek służby wojskowej, płacenia podatków; państwo jest zobowiązane to opieki nad swoimi obywatelami przebywającymi zagranicą. Obywatelstwo powstaje najczęściej przez urodzenie z rodziców będących obywatelami danego państwa, ale są też inne sposoby jego nabycia.

Ochrona niemajątkowych praw autorskich
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do:
1) autorstwa utworu;
2) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo;
3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
4) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
5) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.
Niezależnie od odpowiedzialności cywilnej, z naruszeniem praw autorskich może wiązać się odpowiedzialność karna. Kto przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. Tej samej karze podlega, kto rozpowszechnia bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie albo publicznie zniekształca taki utwór, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie.

Odpowiedzialność deliktowa
Źródłem jej powstania jest tzw. czyn niedozwolony. Odpowiedzialność tą ponosi osoba, która wyrządziła innemu podmiotowi szkodę własnym działaniem, a konkretnie taka osoba, której można przypisać winę. Jest to właśnie odpowiedzialność na zasadzie winy.

Odpowiedzialność kontraktowa
Jest to odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań. Dla realizacji odpowiedzialności kontraktowej wierzyciel jest zmuszony wykazać, iż poniósł szkodę oraz, że szkoda ta pozostaje w związku przyczynowym z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. Podobnie jak odpowiedzialność deliktowa, odpowiedzialność kontraktowa oparta jest na zasadzie winy.

Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych
Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności za czyn zabroniony, którym jest zachowanie osoby fizycznej:
1) działającej w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego w ramach uprawnienia lub obowiązku do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub wykonywania kontroli wewnętrznej albo przy przekroczeniu tego uprawnienia lub niedopełnieniu tego obowiązku,
2) dopuszczonej do działania w wyniku przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez osobę, o której mowa w pkt 1,
3) działającej w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego, za zgodą lub wiedzą osoby, o której mowa w pkt 1 - jeżeli zachowanie to przyniosło lub mogło przynieść podmiotowi zbiorowemu korzyść, chociażby niemajątkową.

Odpowiedź na pozew
Pozwany może przed pierwszą rozprawą wnieść odpowiedź na pozew. Pozew, odpowiedź na pozew, sprzeciw od wyroku zaocznego i pismo zawierające wnioski dowodowe wnoszone w postępowaniu uproszczonym powinny być sporządzone na urzędowych formularzach. W sprawach zawiłych lub rozrachunkowych przewodniczący może zarządzić przed pierwszą rozprawą wniesienie odpowiedzi na pozew lub także w miarę potrzeby wymianę przez strony dalszych pism przygotowawczych, przy czym oznaczy porządek składania pism, termin, w którym pisma należy złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. W toku sprawy wymianę pism może zarządzić sąd.

Odsetki
Świadczenie uboczne (akcesoryjne) realizowane z reguły w takich samych przedmiotach , co świadczenie główne i w wysokości obliczonej wedle stopy procentowej i czasu potencjalnego korzystania z przedmiotów objętych świadczeniem głównym. Zawsze przybierają postać samodzielną (kwestia np. przedawnienia), nawet jeśli są przez sąd określone jednorazowo. Pełnią różne funkcje gospodarcze:
1 - wynagrodzenie za możliwość korzystania z cudzych wartości w pewnym okresie
2 - odsetki za opóźnienie (funkcja odszkodowawcza)
3 - odsetki o funkcji waloryzacyjnej Nie wygasają nawet mimo przedawnienia świadczenia głównego.

Odsetki maksymalne
Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.

Odstępne
Zastrzeżenie, że jednej lub obu stronom wolno od umowy odstąpić za zapłatą oznaczonej sumy.

Odszkodowanie
Jest to świadczenie, które jest należne danej osobie w przypadkach określonych przez przepisy prawa. Podmiot taki musi doznać bądź uszczerbku w majątku, wtedy mamy do czynienia ze szkodą majątkową, bądź w innych dobrach (oznacza to, że doznał krzywdy, czyli szkody niemajątkowej). Obowiązek wypłaty odszkodowania może powstać na skutek tzw. odpowiedzialności odszkodowawczej deliktowej albo tzw. odpowiedzialności odszkodowawczej kontraktowej.

Oferta publiczna
Ofertą publiczną jest udostępnianie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co najmniej 100 osobom lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach dotyczących ich nabycia, stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych papierów wartościowych. Publiczne proponowanie nabycia papierów wartościowych może być dokonywane wyłącznie w drodze oferty publicznej. Publicznym proponowaniem nabycia papierów wartościowych jest proponowanie nabycia papierów wartościowych w dowolnej formie i w dowolny sposób, jeżeli propozycja jest skierowana do co najmniej 100 osób lub do nieoznaczonego adresata.

Oględziny
Czynność polegająca na bezpośrednim poznaniu zmysłowym badanego miejsca, rzeczy, osoby.

Opóźnienie
Ma miejsce wtedy, gdy dłużnik spóźnia się ze spełnieniem świadczenia (nie wykonuje go w terminie), ale spóźnienie nie wynika z jego winy, np. jeśli sprzedawca zobowiązał się dostarczyć towar następnego dnia, natomiast w nocy towar ukradziono z jego magazynu. Jeżeli dłużnik spóźnia się z zapłatą sumy pieniężnej, wierzycielowi należą się odsetki, jednak w pozostałych przypadkach opóźnienie nie stwarza dla dłużnika dodatkowych obowiązków.

Oskarżony
Jest nim osoba, przeciwko której został wniesiony akt oskarżenia. W procesie karnym oskarżony jest stroną procesową, której przysługują pełne prawa zgodnie z zasadą równości stron procesu (prawo korzystania z pomocy obrońcy, czy też prawo odmówienia złożenia wyjaśnień).

Osoba najbliższa
(w prawie i procesie karnym) to: małżonek; dzieci, wnuki itd. (zstępni); rodzeństwo; powinowaty w tej samej linii lub stopniu (np. współmałżonek siostry lub brata); osoba adoptowana lub adoptująca i jej małżonek; konkubent lub konkubina.

Osoba prawna
Jest trwałym połączeniem osób i środków materialnych zmierzającym do osiągnięcia określonego celu, wyposażonym w osobowość prawną przez ustawę. Osoba prawna jest jednostką organizacyjną (zorganizowanym zbiorem osób lub majątku), która dzięki szczególnemu przepisowi prawa uzyskuje możliwość występowania w obrocie prawnym we własnym imieniu jako podmiot praw i obowiązków (np. może być zobowiązana do zapłaty odszkodowania, może być właścicielem samochodu). Osobowość prawną uzyskują tylko te jednostki organizacyjne, którym prawo na to pozwala. Z chwilą powstania osoba prawna uzyskuje zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych.

Oszustwo
Przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wprowadzenie w błąd (tzw. oszustwo czynne) oznacza, że sprawca swoimi podstępnymi zabiegami doprowadza inną osobę do mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy, np. co do cech sprzedawanego towaru. Wyzyskanie błędu (tzw. oszustwo bierne) polega na wykorzystaniu przez sprawcę już istniejących, niezgodnych z rzeczywistością opinii lub wyobrażeń osoby pokrzywdzonej, o czym pokrzywdzony nie wiedział, a sprawca nie wyprowadził go z błędu.

Oświadczenie woli
Każde zachowanie się osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, nie traci mocy wskutek tego, że zanim do tej osoby doszło, składający je zmarł lub utracił zdolność do czynności prawnych, chyba że co innego wynika z treści oświadczenia, z ustawy lub z okoliczności.

Papier wartościowy
Dokument z którym tak ściśle związane jest prawo majątkowe, że realizacja tego prawa nie jest możliwa bez władania dokumentem. Papier wartościowy stwarza dla okaziciela dokumentu legitymację formalną (mam dokument- mam prawo),

Patent
W rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. prawo własności przemysłowej - prawo do wynalazku (który jest nowy, posiada poziom wynalazczy i nadaje się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki), prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Prawo do uzyskania patentu przysługuje twórcy wynalazku, współtwórcom wynalazku a także w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej.

Pełnoletni
Osoba, która ukończyła lat osiemnaście. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa.

Pełnomocnictwo procesowe
Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nie posiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot. W sprawach o ustalenie ojcostwa i o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wykaz tych organizacji społecznych. W sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pełnomocnikiem rolnika może być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik jest członkiem. W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów. W sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej pełnomocnikiem twórcy projektu wynalazczego może być również przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zasady tej nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny.

Pełnomocnik
Jest to osoba, która ma prawo działać w cudzym imieniu z bezpośrednim skutkiem dla osoby reprezentowanej. Podstawą do tego działania jest albo przepis prawa (np. rodzice mają prawo działać w imieniu swoich dzieci) albo jednostronna czynność prawna - udzielenie pełnomocnictwa.

Pieniądz elektroniczny
Wartość pieniężną stanowiącą elektroniczny odpowiednik znaków pieniężnych, która spełnia łącznie następujące warunki:
a) jest przechowywana na elektronicznych nośnikach informacji,
b) jest wydawana do dyspozycji na podstawie umowy w zamian za środki pieniężne o nominalnej wartości nie mniejszej niż ta wartość,
c) jest przyjmowana jako środek płatniczy przez przedsiębiorców innych niż wydający ją do dyspozycji,
d) na żądanie jest wymieniana przez wydawcę na środki pieniężne,
e) jest wyrażona w jednostkach pieniężnych.

Płatnik
Jest to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowego. Np.w ramach stosunku pracy płatnikiem będzie pracodawca - gdyż na nim ciążą wspomniane obowiązki, a podatnikiem będzie pracownik, gdyż to na nim ciąży obowiązek podatkowy.

Pobyt czasowy
Przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

Pobyt stały
Zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Podatek
Podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy wynikające z ustawy podatkowej. Podatek może być nakładany również przez organy samorządu lokalnego. Na szczeblu gminnym w Polsce istnieje także instytucja tzw. samoopodatkowania (ustalane w referendum).

Podatek od czynności cywilnoprawnych
Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b) umowy pożyczki,
c) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i Ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
d) umowy dożywocia oraz ustanowienia odpłatnej renty,
e) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
f) umowy majątkowe małżeńskie,
g) ustanowienie hipoteki,
h) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
i) umowy depozytu nieprawidłowego,
j) umowy spółki (akty założycielskie).
Opodatkowaniu podlegają także: - zmiany umów o których mowa powyżej, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych; - orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione powyżej.

Podpis elektroniczny
Podpis elektroniczny to dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny, Bezpieczny podpis elektroniczny to podpis elektroniczny, który:
a) jest przyporządkowany wyłącznie do osoby składającej ten podpis,
b) jest sporządzany za pomocą podlegających wyłącznej kontroli osoby składającej podpis elektroniczny bezpiecznych urządzeń służących do składania podpisu elektronicznego i danych służących do składania podpisu elektronicznego,
c) jest powiązany z danymi, do których został dołączony, w taki sposób, że jakakolwiek późniejsza zmiana tych danych jest rozpoznawalna.

Podstawa prawna
Norma prawna zawarta w ustawach i aktach wykonawczych określająca zakres uprawnień a także obowiązków podmiotów do których jest skierowana.

Porady i doradztwo podatkowe
Czynności doradztwa podatkowego obejmują:
1) udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych,
2) prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,
3) sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie,
Podmiotami uprawnionymi do zawodowego wykonywania czynności, o których mowa powyżej, są:
1) osoby fizyczne, wpisane na listę doradców podatkowych,
2) adwokaci i radcowie prawni,
3) biegli rewidenci.

Poręczenie
Jest to umowa, w której jedna osoba (poręczyciel) zobowiązuje się względem wierzyciela innej osoby do wykonania zobowiązania w sytuacji, gdyby dłużnik go nie wykonał (np. poręczyciel w umowie pożyczki zobowiązuje się do zapłaty sumy pożyczki, gdyby pożyczający tego nie zrobił). Poręczenie, aby było ważne musi być dokonane w formie pisemnej.

Postępowanie pojednawcze
Sprawy cywilne, których charakter na to zezwala, mogą być uregulowane drogą ugody zawartej przed wniesieniem pozwu. Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną tylko wtedy, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Postępowanie pojednawcze przeprowadza sąd w składzie jednoosobowym. Z posiedzenia spisuje się protokół, a jeżeli doszło do ugody, osnowę jej wciąga się do protokołu. Strony podpisują ugodę; niemożność podpisania ugody sąd stwierdza w protokole.

Postępowanie przygotowawcze
Jest pierwszym etapem postępowania karnego, prowadzi je policja lub prokurator w formie dochodzenia lub śledztwa. Postępowanie przygotowawcze ma za zadanie wyjaśnienie, czy zostało popełnione przestępstwo i jakie były jego okoliczności oraz zebranie dowodów w tej sprawie.

Postępowanie zabezpieczające
W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia, przy czym sąd może udzielić zabezpieczenia nie tylko w toku postępowania, ale także przed jego wszczęciem. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W przypadku zabezpieczenia roszczeń pieniężnych możliwe jest:
1) zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego;
2) obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową;
3) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu;
4) obciążenie statku albo statku w budowie hipoteką morską;
5) ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
6) ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego. Natomiast, jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może:
1) unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania;
2) ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem;
3) zawiesić egzekucję lub postępowanie wykonawcze;
4) uregulować sposób roztoczenia pieczy nad małoletnimi dziećmi;
5) nakazać wpisanie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej lub we właściwym rejestrze.

Potrącenie
Jest to taka czynność prawna, która dotyczy sytuacji, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. W takim wypadku każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony. Kodeks przyjmuje zastrzeżenie, że potrącenie jest możliwe, gdy przedmiotem potrącanej wierzytelności są pieniądze albo rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku. Dodatkowym zastrzeżeniem jest fakt, że obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Skutkiem potrącenia jest to, że obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Powód
(W procesie cywilnym) jest to podmiot, który występuje do sądu z żądaniem udzielenia ochrony prawnej (składa pozew).

Pozew
Pismo procesowe skierowane do sądu, które zawiera wniosek o wszczęcie procesu cywilnego i rozpoznanie sprawy. Pozew powinien spełniać warunki formalne, zawierać dokładne określenie żądania i wskazanie okoliczności, które je uzasadniają, a także podawać wartość przedmiotu sporu (gdy sprawa dotyczy praw majątkowych).

Pozwany
(W procesie cywilnym) jest to osoba przeciwko której skierowane jest żądanie udzielenia ochrony prawnej, z którym powód występuje do sądu.

Pożyczka
Jest umową, w której występują dwa podmioty: dający pożyczkę i biorący pożyczkę. Umowa ta polega na tym, że dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku na własność biorącego. Biorący natomiast zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość jest większa niż pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem (dla celów dowodowych).

Pracodawca
Zgodnie z kodeksem pracy jest to jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.

Pracownik
Zgodnie z kodeksem pracy jest to osoba zatrudniona na podstawie umowy o prace, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o prace.

Pranie brudnych pieniędzy
Przestępstwo popełniane przez osobę, która środki płatnicze, papiery wartościowe lub inne wartości dewizowe, prawa majątkowe albo mienie ruchome lub nieruchome, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, przekazuje lub wywozi za granicę, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku.

Przedsiębiorca
W rozumieniu ustawy prawo o działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą.

Przestępstwo
Czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, zawiniony, społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy

Przychód
Jest to suma wszystkich wartości materialnych, dających się wyrazić w pieniądzu, które dana osoba uzyskała w określonym czasie. Przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania stanowi dochód, który jest punktem wyjścia dla ustalenia wysokości podatków dochodowych. Źródła przychodów wskazują ustawy podatkowe. Są to np. stosunek pracy, działalność gospodarcza, najem.

Regres
Jest to prawo przysługujące jednemu z dłużników solidarnych, gdy ten spłaci całe zobowiązanie wobec wierzyciela. Pozwala mu, na domaganie się od pozostałych dłużników solidarnych, czyli osób z którymi jest wspólnie zobowiązany do spełnienia świadczenia, zwrotu przypadającej na nich części tego świadczenia. Wysokość poszczególnych części zależy od stosunku prawnego łączącego dłużników solidarnych (np. umowa). Jeśli nie można ustalić takiego stosunku prawnego, uznaje się, że na każdego z dłużników przypada równa część.

Rękojmia
W prawie cywilnym rozróżniamy dwa rodzaje rękojmi - za wady fizyczne danej rzeczy lub za jej wady prawne. Instytucja rękojmi występuje w wielu rodzajach umów (między innymi przy umowie sprzedaży, przy darowiźnie). Przy sprzedaży rękojmia za wady fizyczne ma następujące cechy - sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy.

Roszczenie
Jest to przyznawana przez prawo możliwość żądania od konkretnej osoby, żeby zachowała się ona w określony sposób (np. pożyczkodawca ma możliwość żądania od pożyczkobiorcy zwrotu pożyczki w określonym czasie - zatem ma roszczenie o zwrot pożyczki).

Rozbój
Przestępstwo polegające na tym, że ten, kto kradnie, używa przemocy wobec osoby lub grozi natychmiastowym jej użyciem albo doprowadza człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.

Rozdzielność majątkowa
System majątkowy istniejący pomiędzy małżonkami, na podstawie którego każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed powstaniem rozdzielności majątkowej, jak i majątek nabyty później; zarządza i rozporządza całym swoim majątkiem samodzielnie.

Rzecz ruchoma
To każdy przedmiot, który jest wyodrębniony i ma wartość majątkową, a nie jest nieruchomością. Ruchomościami są więc np. samochód; poszczególne części do samochodu; książka; rower itd.

Samorząd
Obecnie przyjęte są dwa znaczenia pojęcia samorządu: - szersze - jako grupy społeczne czy wyodrębnione przez nie organy bez względu na to, czy realizują funkcje administracji publicznej; - węższe - jako tylko te grupy społeczne i ich reprezentację, należące do podmiotów prawa publicznego, które zgodnie z przepisami prawa realizować mają funkcje administracji publicznej w formach zdecentralizowanych.

Służebność
Służebność - ograniczone prawo rzeczowe dotyczące najczęściej stosunków sąsiedzkich oraz zaspokajające określone potrzeby osób fizycznych. Służebność polega na możliwości ingerencji w cudzą własność lub na obowiązku znoszenia takiej ingerencji. Służebności gruntowe realizują głównie funkcje produkcyjno - gospodarcze, zaś służebności osobiste funkcje konsumpcyjne. Służebność gruntowa jest prawem związanym z własnością nieruchomości. Służebność powstaje najczęściej na drodze umowy lub orzeczenia sądowego, rzadziej decyzji administracyjnej.

Spadek
Obejmuje cywilnoprawne majątkowe prawa i obowiązki zmarłego, z wyłączeniem tych, które ściśle są związane z jego osobą lub przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Spółka cywilna
Jest to umowa cywilnoprawna, przez którą wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Spółka jawna
Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem zasady subsudiarnej odpowiedzialności wspólników. Firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie "spółka jawna". Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "sp. j.".

Spółka jednoosobowa
Spółka kapitałowa, której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego udziałowca albo akcjonariusza, albo do jednego udziałowca (akcjonariusza) i spółki.

Spółka kapitałowa
To rodzaj spółki, w której istotę stanowi wniesiony przez udziałowców lub akcjonariuszy kapitał. W kodeksie spółek handlowych spółkami kapitałowymi są: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna.

Spółka komandytowo-akcyjna
Spółką komandytowo-akcyjną jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać nazwiska jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie "spółka komandytowo-akcyjna", przy czym dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "S.K.A." Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem "spółka komandytowo-akcyjna". Nie wyklucza to zamieszczenia nazwiska komplementariusza, który jest osobą fizyczną. Nazwisko albo firma (nazwa) akcjonariusza nie może być zamieszczane w firmie spółki. W przypadku zamieszczenia nazwiska albo firmy (nazwy) akcjonariusza w firmie spółki akcjonariusz ten odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz.

Spółka osobowa
To rodzaj spółki, w której istotę stanowią wspólnicy, nie zaś wniesiony przez nich kapitał (jak w spółce kapitałowej). W kodeksie spółek handlowych spółkami osobowymi są: spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa i spółka komandytowo-akcyjna.

Spółka partnerska
Spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. Spółka może być zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu, chyba że odrębna ustawa stanowi inaczej. Partnerami w spółce mogą być osoby uprawnione do wykonywania następujących zawodów: adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego.

Spółka powiązana
Spółka kapitałowa, w której inna spółka handlowa albo spółdzielnia dysponuje bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik lub użytkownik, albo na podstawie porozumień z innymi osobami lub która posiada bezpośrednio co najmniej 20% udziałów albo akcji w innej spółce kapitałowej.

Strata
Dla celów podatkowych stratą jest ujemna różnica pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania, która wystąpiła w określonym czasie.

Subwencja
(Łac. subventio) oznacza bezzwrotną pomoc finansową, czyli w pewnym sensie zapomogę udzielaną przez państwo ze środków budżetowych różnym podmiotom w celu wsparcia ich działalności.

Środek trwały
Za środki trwałe uważane są, wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej nieruchomości oraz maszyny i urządzenia, a także środki transportu i inne rzeczy o przewidywanym czasie używania dłuższym niż 1 rok, które są kompletne i nadają się do użytku. Środki trwałe podlegają amortyzacji (zużyciu) i podatnik może zaliczać koszty zużycia rzeczy do kosztów uzyskania przychodu.

Świadczenie
Jest takim zachowaniem się dłużnika wobec wierzyciela, do którego dłużnik jest zobowiązany (np. zapłata pieniędzy, ułożenie parkietu) na podstawie umowy albo innego zdarzenia. Świadczenie może być działaniem, ale też zaniechaniem ( np. gdy sprzedawca zobowiązuje się brać towar tylko od jednego producenta, a więc nie od innych).

Świadek
Świadkiem jest osoba (osoba fizyczna, która została wezwana w takim charakterze w celu złożenia zeznań przez uprawniony organ państwa (najczęściej sąd lub prokuraturę). W procesie karnym jest świadkiem jest osoba, która była obecna przy jakimś zdarzeniu, a swoje obserwacje może zrelacjonować. Natomiast w postępowaniu cywilnym jest to osoba składająca zeznanie co do okoliczności sprawy.

Testament
Czynność prawna, przez którą spadkodawca rozrządza swym majątkiem na wypadek śmierci.

Tytuł egzekucyjny
Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego tytułami egzekucyjnymi są: 1) orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem;
2) wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed takim sądem;
3) inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej;
4) akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub uiszczenia rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie oznaczonych, albo też obowiązek wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, lokalu, nieruchomości lub statku wpisanego do rejestru gdy termin zapłaty, uiszczenia lub wydania jest w akcie wskazany;
5) akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy akt określa warunki, które upoważniają wierzyciela do prowadzenia przeciwko dłużnikowi egzekucji na podstawie tego aktu o całość lub część roszczenia, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności;
6) akt notarialny, w którym właściciel nieruchomości albo wierzyciel wierzytelności obciążonych hipoteką, niebędący dłużnikiem osobistym, poddał się egzekucji z obciążonej nieruchomości albo wierzytelności, w celu zaspokojenia wierzyciela hipotecznego, jeżeli wysokość wierzytelności podlegającej zaspokojeniu jest w akcie określona wprost albo oznaczona za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, i gdy akt określa warunki, które upoważniają wierzyciela do prowadzenia egzekucji o część lub całość roszczenia, jak również wskazany jest termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności.
7) Tytułem egzekucyjnym jest również akt notarialny, w którym niebędący dłużnikiem osobistym właściciel ruchomości lub prawa obciążonych zastawem rejestrowym albo zastawem, poddaje się egzekucji z obciążonych składników w celu zaspokojenia zastawnika.

Tytuł prawny
Tytułem prawnym jest każde orzeczenie sądu, decyzja administracyjna, umowa, itd. Tytuł prawny świadczy o tym, że danej osobie przysługuje jakieś prawo i stanowi podstawę do wysuwania roszczeń.

Tytuł wykonawczy
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Na marginesie, warto zauważyć, że tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim jest podstawą do prowadzenia egzekucji nie tylko z majątku osobistego dłużnika, lecz także z pobranego przez niego wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskanych z prowadzenia przez niego innej działalności zarobkowej oraz z korzyści uzyskanych z jego praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy. Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, mocą której rozszerzono wspólność majątkową, nie wyłącza prowadzenia egzekucji z tych składników majątku, które należałyby do majątku osobistego dłużnika, gdyby umowy takiej nie zawarto.

Udziałowiec
Członek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który wnosi do spółki udział w formie pieniężnej, rzeczowej (aport rzeczowy) albo w postaci wartości niematerialnych lub prawnych (np. licencja).

Ugoda
Umowa nazwana, której celem jest likwidowanie i łagodzenie sporów między stronami (art. 917 i 918 KC). Treścią takiej umowy są wzajemne ustępstwa stron w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w celu uchylenia zaistniałego lub mogącego zaistnieć sporu. Umowa ta może zostać zakwalifikowana do katalogu umów wzajemnych, bowiem strony idą na ogół na ekwiwalentne ustępstwa. Odrębną instytucją jest uregulowana w KPC ugoda sądowa.

Ulgi podatkowe
Przewidziane w przepisach prawa podatkowego zwolnienia, odliczenia, obniżki albo zmniejszenia, których zastosowanie powoduje obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku, z wyjątkiem obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, oraz innych odliczeń stanowiących element konstrukcji tego podatku.

Ułaskawienie
Jest to indywidualny akt łaski, który przysługuje Prezydentowi RP. Polega na tym, że każda orzeczona kara (np. kara pozbawienia wolności) może zostać darowana w całości lub może zostać złagodzona.

Umorzenie
Umorzenie oznacza, że w danej sprawie nie będzie kontynuowane rozpoczęte już postępowanie. Rozpatrywana sprawa nie zostanie rozstrzygnięta. Umorzenie następuje w wypadku wystąpienia trwałych i nie możliwych do usunięcia przeszkód dla pełnego rozpoznania sprawy. O umorzenie może wystąpić osoba, na której żądanie rozpoczęto rozpatrywanie sprawy. W tym wypadku dojdzie do umorzenia, jeśli nie sprzeciwią się temu inne osoby biorące udział w danym postępowaniu oraz nie będzie to sprzeczne z interesem społecznym.

Ustanowienie hipoteki
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Część ułamkowa nieruchomości może być obciążona hipoteką, jeżeli stanowi udział współwłaściciela. Hipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelności pieniężne i może być wyrażona tylko w oznaczonej sumie pieniężnej. Jeżeli wierzytelność zgodnie z prawem została wyrażona w innym pieniądzu niż pieniądz polski, hipotekę wyraża się w tym innym pieniądzu. W granicach przewidzianych w odrębnych przepisach hipoteka zabezpiecza także roszczenia o odsetki nieprzedawnione oraz o przyznane koszty postępowania. Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej.

Użyczenie
Użyczenie jest umową prawa cywilnego, przez którą użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Użytkowanie
Jest to prawo rzeczowe ograniczone, którego istotą jest to, że rzecz zostaje obciążona prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków przez właściciela rzeczy na rzecz użytkownika. Przedmiotem użytkowania może być rzecz (ruchoma albo nieruchomość) lub prawo zbywalne. Ustawodawca zastrzega, że użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Jeżeli użytkowanie nie będzie wykonywane przez dziesięć lat, wówczas wygasa.

Użytkowanie wieczyste
Jest to prawo, które umiejscowione jest pod względem charakteru pomiędzy prawami rzeczowymi a prawami rzeczowymi ograniczonymi. Użytkowanie wieczyste może być ustanowione na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa a położonych w granicach administracyjnych miast bądź też na gruntach Skarbu Państwa położonych poza tymi granicami, lecz włączonych do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazanych do realizacji zadań jego gospodarki. Użytkowanie wieczyste można także ustanowić na gruntach stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.

Weksel
To dokument zawierający bezwarunkowe zobowiązanie się tego, kto ten dokument podpisuje do zapłaty wskazanej w nim kwoty pieniężnej w oznaczonym terminie.

Wierzyciel
To osoba, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby (dłużnika), z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy (czyli np. umowa lub obowiązek naprawienia szkody wynikający z czynu niedozwolonego). Dochodzenie spełnienia świadczenia jest możliwe także na drodze sądowej.

Własność
(prawo własności) to prawo, zgodnie z którym, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy; w tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Wydziedziczenie
Pozbawienie przez spadkodawcę w testamencie zstępnych, małżonka i rodziców prawa do zachowku. Może nastąpić jeżeli uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Wykroczenie
Jest to czyn mniej niebezpieczny niż przestępstwo, dlatego zagrożony mniejszymi karami: nagany; karą aresztu od 5 do 30 dni lub ograniczenia wolności; karą grzywny od 20 do 5.000 złotych. Za wykroczenia odpowiada się w pierwszej instancji przed sądem rejonowym (sądem grodzkim).

Wymagalność
Stan, w którym dłużnik musi skutecznie zaspokoić wierzyciela jeśli chce uniknąć konsekwencji, jakie ustawa wiąże z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania.

Występek
Czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

Zachowek
Świadczenie należne nie powołanym w testamencie do dziedziczenia zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku na mocy ustawy. Jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni wysokość świadczenia wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowę wartości tego udziału.

Zadatek
Zadatek w szerokim rozumieniu oznacza sumę pieniężną lub rzecz, którą jedna osoba daje drugiej przy zawarciu umowy. Ma takie znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia dodatkowego terminu odstąpić od umowy i zachować otrzymany zadatek, a jeżeli sama go nie dała żądać sumy dwukrotnie wyższej. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała. Od stron zależy, czy z zadatkiem będzie związana bezpośrednio funkcja zabezpieczenia świadczenia należnego wierzycielowi w przypadku nie wywiązania się z zawartej umowy, czy będzie pełniło funkcję odstępnego.

Zaliczka
W prawie cywilnym określa się tak świadczenie pieniężne na poczet należności, która wynika z określonego stosunku prawnego; inaczej definiując zapłata uiszczona z góry, pokrywająca w części przyszłą należność. Jeżeli zatem jedna strona wręczyła zaliczkę, to druga strona umowy nie może jej zatrzymać.

Zapis
Rozrządzenie testamentowe zobowiązujące spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby.

Zasiedzenie
Jest to instytucja prawa, która prowadzi do nabycia własności rzeczy ruchomej lub nieruchomości na skutek długotrwałego wykonywania tego prawa przez inną niż właściciel osobę. W drodze zasiedzenia można również nabyć prawo użytkowania wieczystego, niektóre służebności gruntowe, udział we współwłasności, nieruchomość gruntową, ustanowioną wcześniej odrębną własność lokalu.

Zatrzymanie
Jest to krótkotrwałe pozbawienie wolności (maksymalnie może trwać 48 godzin), które może stosować Policja i Urząd Ochrony Państwa, jeśli istnieją podstawy by sądzić, że określona osoba popełniła przestępstwo i będzie chciała się ukryć lub uciec albo zatrzeć ślady przestępstwa lub gdy nie można ustalić jej tożsamości.

Zbrodnia
Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata albo karą surowszą.

Zdolność do czynności prawnych
Jest to przyznana przez prawo możliwość skutecznego nabywania praw i zaciągania zobowiązań przez swoje własne działania. Zdolność do czynności prawnych może być pełna (obejmuje wszystkie rodzaje czynności prawnych) lub częściowa (można dokonywać niektórych czynności prawnych samodzielnie, a niektórych za zgodą przedstawiciela ustawowego). Człowiek uzyskuje pełną zdolność do czynności prawnych po ukończeniu lat 18, a zdolność częściową - w wieku 13 lat.

Zdolność kredytowa
Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności. Osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, o ile posiada zdolność prawną, które nie mają zdolności kredytowej, bank może udzielić kredytu pod warunkiem:
1) ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu,
2) przedstawienia niezależnie od zabezpieczenia spłaty kredytu programu naprawy gospodarki podmiotu, którego realizacja zapewni - według oceny banku - uzyskanie zdolności kredytowej w określonym czasie.

Zdolność prawna
To cecha nadawana przez prawo każdemu człowiekowi od chwili urodzenia. Dzięki niej człowiek może być podmiotem praw i obowiązków cywilnoprawnych, co oznacza, że nawet 1 miesięczne dziecko może mieć dom, którego jest właścicielem; można mu także założyć konto w banku. Dopiero posiadanie zdolności do czynności prawnych pozwala na nabywanie praw i obowiązków poprzez własne działania.

Zleceniodawca
Dający zlecenie (potocznie zleceniodawca) jest to osoba, na rzecz której przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej.

Zła wiara
Przekonanie danej osoby wskazujące, iż podjęte przez dany podmiot działania lub dokonane zaniechania nie są zgodne z prawem lub z zasadami współżycia społecznego. Stan świadomości odmienny od charakteryzującego dobrą wiarę.

Zobowiązanie
To rodzaj stosunku prawnego łączącego zawsze dwie strony - wierzyciela i dłużnika. Dłuż zobowiązany jest wypełnić swe obowiązki wynikające z treści stosunku prawnego, a wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika spełnienia tych obowiązków. Zakres zobowiązań dłużnika odpowiada zakresowi żądań wierzyciela.

Zwłoka
Ma miejsce wtedy, gdy dłużnik nie spełnił świadczenia w terminie, a niewywiązanie się ze zobowiązania wynikało z jego winy (np. malarz zobowiązał się pomalować mieszkanie w ciągu 2 tygodni, po czym wyjechał na tydzień na wakacje i nie zdążył wykonać pracy w terminie).
2009-2019 © Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu. Wykonanie: Help System.